موضوع :

تحقيق آماده درس انسان در اسلام
جبر و اختيار :مجبور يا مختار بودن انسان در انجام دادن يا ترك كارها، از مباحث مهم و چالش برانگيز فلسفى و كلامى
فايل word قابل ويرايش

واژه جبر، مصدر متعدى[۱] از ريشه «ج ـ ب ـ ر»[۲] و در لغت به معناى ترميم و اصلاح چيزى[۳] يا مصدر لازم به معناى بهبود شكستگى و رهايى از فقر است.[۴] «جبّار» نيز چوبى است كه استخوان شكسته را با آن مى بندند.[۵] ماده جبر در اصل براى اصلاح با قهر، زور و شدت وضع شده[۶] و سپس در معناى ظهور عظمت، نفوذ قدرت و تسلط بر امور[۷] به كار رفته است. «سلطان» را جبّار گويند، زيرا مردم را بر آنچه مى خواهد مجبور مى سازد يا امور آن ها را اصلاح مى كند. اطلاق اين كلمه بر خداوند از آن روست كه با نعمت هايش امور زندگى و نيازهاى مردم را به سامان مى آورد[۸]؛ اما هرگاه بر انسان اطلاق شود، با مذمت ملازم و به معناى كسى است كه از حقيقت سر باز مى زند.[۹] جبر شعبه اى از رياضيات نيز هست كه با روشى ويژه به كشف مجهولاتِ عددى و
۴۷۷
غير عددى مى پردازد.[۱۰]
اختيار نيز مصدر و از ريشه «خ ـ ى ـ ر» به معناى اصطفاء[۱۱] (برگزيدن بهترين چيز و شخص) و ترجيح يك چيز بر ديگر چيزهاست.[۱۲] اصطلاح اختيار در دانش هاى گوناگون كاربرد دارد و در هريك از آن ها، معنايى خاص از آن مراد است:
۱. در فقه در برابر اضطرار است[۱۳]، چنان كه گفته مى شود: خوردن مردار در حال اختيار جايز نيست؛ اما در حال اضطرار جايز است.[۱۴]
۲. در حقوق معنايى در برابر اكراه دارد؛ مانند اينكه گفته مى شود: خريدار و فروشنده بايد بر اساس اراده و اختيار معامله كنند نه از روى اكراه؛ اكراه در صورتى است كه شخص را به ضررى تهديد كنند و او با همين تهديد به كارى تن دهد.
۳. در فلسفه و كلام معنايى مقابل اجبار دارد[۱۵] كه با قدرت ملازم است.[۱۶] انسان در حال اختيار، اعمال خويش را بدون آنكه از سوى عامل ديگرى تحت فشار قرار گيرد[۱۷]، از روى ميل، علم و اراده انجام مى دهد[۱۸] يا ترك مى كند، چنان كه جبر به اين معناست كه انسان كارهاى خويش را تحت تأثير عاملى ديگر انجام دهد.[۱۹] اين بحث، از جنبه فلسفى، بيشتر با وجوب و امكان، اصل عليت و عدم تخلف معلول از علت تامه اش پيوند دارد و از اين جنبه، حكما در پى آن اند كه رابطه ميان افعال انسان با حوادث و الزامات طبيعى و عللى را كه تابع اختيار او نيستند تبيين و به دنبال آن، رابطه اختيار انسان و قانون عليّت را روشن كنند.[۲۰]

تعداد صفحات : ۲۵ صفحه

نوع فايل : word (قابل ويرايش )

کلمات کليدي : تحقيق درس انسان در اسلام,تحقيق آماده درس انسان در اسلام,تحقيق براي درس انسان در اسلام,دانلود تحقيق درس انسان در اسلام,دانلود تحقيق درس انسان در اسلام بصورت word,دانلود تحقيق درس انسان در اسلام بصورت ورد,تحقيق آماده درس انسان در اسلام – جبر و اختيار :مجبور يا مختار بودن انسان در انجام دادن يا ترك كارها، از مباحث مهم و چالش برانگيز فلسفى و كلامى